Wonen boven bedrijven

 

Uit diverse onderzoeken en opiniepeilingen blijkt dat mensen de binnenstad van Amsterdam graag zien als een plek voor iedereen. Naast de bedrijvigheid moet ook wonen en blijven wonen mogelijk zijn. In het kernwinkelgebied van de Amsterdamse binnenstad (onder meer de Kalverstraat en de Nieuwendijk) worden veel etages boven de winkelruimtes op de begane grond niet of slecht benut.

Waarom Wonen boven Bedrijven?

Het idee om woningen boven winkels en bedrijven te bouwen is niet nieuw. Al in 1985 heeft de gemeenteraad van Amsterdam de nota Wonen boven bedrijven vastgesteld. Hierin zijn voorstellen gedaan om de vele leegstaande etages in de Amsterdamse binnenstad, vooral die in het kernwinkelgebied, een woonfunctie te geven. Om de eigenaren hierbij te ondersteunen, is een subsidie beschikbaar gesteld.

Hiermee worden tegelijkertijd verschillende doelen gediend: de buurt wordt ook 's avonds levendiger en daarmee sociaal veiliger, er komt meer evenwicht tussen de verschillende functies wonen, werken en recreëren, en de panden worden opgeknapt. Ook verhoogt het verbeterde verblijfsklimaat de aantrekkingskracht van het winkelgebied, een bijkomend voordeel voor bezoekers, winkeliers én eigenaars. Bovendien is de binnenstad een gewilde woonplek. Op deze manier komen er nieuwe woningen bij zonder beslag te leggen op de beperkte ruimte in de binnenstad.

Met het "wonen boven bedrijven beleid" wordt getracht deze doelstellingen te verwezenlijken.

Het beleid van het stadsdeel

In 1985 heeft de gemeenteraad van Amsterdam de nota "Wonen boven Bedrijven" vastgesteld. Hierin werden voorstellen gedaan om de vele leegstaande etages in de Amsterdamse binnenstad, met name die in het kernwinkelgebied, een woonfunctie te geven. Om de eigenaren van panden hierbij te ondersteunen, werd een subsidie beschikbaar gesteld. In al die jaren zijn al heel wat ruimten omgebouwd naar meer dan 700 woningen. Voorbeelden van gerealiseerde projecten en verschillende ontsluitingen zijn Arti, Rokin 120, Nieuwendijk 200-202 en Nieuwendijk 213-215.
De gemeenteraad heeft in juni 2000 besloten meer capaciteit vrij te maken voor het actief stimuleren van het maken van woningen boven bedrijven en het project een nieuwe impuls te geven. Dit heeft geresulteerd in een ddor de stadsdeelraad van stadsdeel Centrum vastgesteld Plan van Aanpak Wonen boven Bedrijven oktober 2001.

Het beleid van het Wonen boven bedrijven van het stadsdeel gaat uit van de bereidwilligheid, inzet en samenwerking van eigenaren. Het bestuur heeft dus expliciet niet gekozen voor een stadsvernieuwingsbeleid waarbij bijvoorbeeld onteigening als dwangmiddel ingezet zou kunnen worden. Gezien het vaak gecompliceerde karakter van dit soort projecten heeft het bestuur wel gekozen voor extra ambtelijke inzet in de begeleiding en ondersteuning van particuliere initiatieven.

Problemen bij de ontwikkeling van bovenverdiepingen

Een groot probleem bij ontwikkeling van de bovenverdiepingen is vaak het creëren van een zelfstandige ontsluiting. Meestal ontbreekt een zelfstandige toegang naar boven omdat deze kostbare meters in het verleden aan het winkeloppervlak toegevoegd zijn of omdat dit van oudsher onzelfstandige woningen of werkruimten zijn geweest. Daarom is het in die gevallen veelal nodig om met meerdere individuele eigenaren gezamenlijk tot een aanpak komen.

Welke middelen heeft het stadsdeel tot haar beschikking?

Omdat het stadsdeel geen eigenaar van de panden is moet het zich beperken tot het stimuleren en faciliteren van de eigenaren. Dit kan door ervoor te zorgen dat er geen belemmeringen zijn om woningen te maken, bijvoorbeeld via het bestemmingsplan of met behulp van ander beleid. De project-manager Wonen Boven Bedrijven heeft de één-loket-functie voor dit onderwerp gekregen: onder meer voor advies bij de ontwikkeling van het bouwplan en als aanspreekpunt voor de interne organisatie van het stadsdeel. Ook is besloten de subsidie te handhaven. Deze bedraagt afhankelijk van het tekort maximaal € 25.000 per woning. In enkele gevallen (afhankelijk van de inschatting over de kans van slagen) kan het stadsdeel tevens opdracht geven om een technisch-financieel haalbaarheidsonderzoek te laten uitvoeren.

Download: meer informatie over subsidie 4Kb). Zie pagina 20 van de verordening.

Twee particuliere samenwerkingsverbanden

Twee particuliere samenwerkingsverbanden werken aan een plan van aanpak om op grote schaal wonen boven bedrijven te ontwikkelen, de een voor het Kalverstraatgebied, de ander voor het Nieuwendijkgebied. Zij richten zich voornamelijk op de ontsluiting van bouwblokken en het creëren van woningen. Het stadsdeel ondersteunt deze initiatieven zowel ambtelijk als financieel.

Nieuws, Links

• Maart 2011 - Tiende Voortgangsrapportage maart 2011 inzake "Wonen boven bedrijven, plan van aanpak oktober 2001"

Wilt u meer informatie?

Voor meer informatie over Wonen boven Bedrijven kunt u via het Callcenter van het stadsdeel, telefoon (020) 14 020, contact opnemen met de afdeling Projecten van de sector Bouwen en Wonen.

Contactpersoon: dhr. P. Stalenberg

fax (020) 552 4595.

NB: het Stadsdeel bemiddelt niet bij de verhuur of verkoop van de woningen. Daarvoor dient u rechtstreeks contact op te nemen met de eigenaar. Voor meer informatie over de woningmarkt kunt u contact opnemen met de Dienst Wonen, Zorg en Samenleven: http://www.wzs.amsterdam.nl